Wednesday, 21st of October 2026

ICGS Samudra Pratap : ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼

Edited By: Gurjeet Singh | Updated at:
ICGS Samudra Pratap : ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼

ICGS Samudra Pratap : ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼

ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਅੱਜ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਜਹਾਜ਼ ICGS ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਗੋਆ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ"। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

114 ਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਈਥੇਨ ਭਰਨ ਉੱਤੇ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਫੀਚਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਸਕਿਮਰ, ਫਲੋਟਿੰਗ ਬੂਮ, ਸਾਈਡ ਸਵੀਪਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਜਹਾਜ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੈਸ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ 2 ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਗੇ। ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।