Petrol Diesel Excise Duty: ਪੈਟਰੋਲ 13 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 3 ਰੁਪਏ, ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ, ਜਾਣੋ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ
Petrol Diesel Excise Duty: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਵਾਧੂ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤਹਿਰਾਨ (ਈਰਾਨ) ਨੇ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) 'ਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਲਈ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਤੇਲ (ATF) 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਲਾਗੂ
ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ (ATF), ਯਾਨੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਤੇਲ 'ਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਸਫਰ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:
ਨਿਰਧਾਰਤ ਟੈਕਸ: ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ATF 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ₹50 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਟੈਕਸ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਛੋਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰ: ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਛੋਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਦਰ (Effective Rate) ₹29.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ: ਟੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਵਿੰਡਫਾਲ ਟੈਕਸ ਖ਼ਤਮ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਈ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ 26 ਮਾਰਚ 2026 ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵੇਰਵਾ:
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ:
ਪੈਟਰੋਲ: ਘਰੇਲੂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਪੈਟਰੋਲ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਸਿਫ਼ਰ (0) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡੀਜ਼ਲ: ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਦਰ ₹18.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤ (Export) 'ਤੇ ਰਾਹਤ: ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ (ਐਕਸਪੋਰਟ) ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ATF (ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਤੇਲ) 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਮ ਜਨਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ 'ਚ ਵਾਧਾ: ਤੇਲ 'ਤੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਕਾਰਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਘਟਣਗੀਆਂ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ? ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਘਟਣਗੀਆਂ? ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸਥਿਤੀ ਸ਼ਾਇਦ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਹਤ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ 10 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਹਤ ਨਾਲ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਹਤ ਸਿੱਧੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਵਧਾਏ ਤੇਲ ਦੇ ਦਾਮ: ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪੰਪਾਂ 'ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਹੋਇਆ ਮਹਿੰਗਾ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਿੰਨਾ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ?
ਪੈਟਰੋਲ: ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡੀਜ਼ਲ: ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।