ਭਾਰਤ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ! Economic Survey ਨੇ ਕਿਉਂ ਵਜਾਇਆ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ?

ਸਵੇਰ ਦੀ ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਸਕੁਟ, ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ, ਰਾਤ ​​ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਸਕ੍ਰੌਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ... ਇਹ ਹੁਣ ਸਾਡੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਹੈਲਥ ਐਮਰਜੈਂਸੀ' ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਾਮ ਹੈ-ਮੋਟਾਪਾ

ਕਦੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਹੁਣ ਹਰ ਵਰਗ, ਹਰ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ 2026 ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਕਾਰਜਬਲ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਵੇਗਾ।

2000 ਤੋਂ 2025: ਭਾਰਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਮੋਟਾ 

WHO ਅਤੇ UNICEF ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 2000 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਦਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ 2000 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਬਾਲਗਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 10-12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ, 2015 ਤੱਕ ਇਹ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। 2023-24 ਤੱਕ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਸੇਫ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਲਗਭਗ 188 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੋਟਾਪਾ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਮੁਹਰੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ: ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ

ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਵਧਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। NFHS ਅਤੇ WHO ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਟੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਘੱਟ ਭਾਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ।

WHO ਇਸਨੂੰ "ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਬੋਝ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕੁਪੋਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਘੱਟ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ, ਸਸਤਾ ਭੋਜਨ ਪੇਟ ਭਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਅਲਾਰਮ: ਮੋਟਾਪਾ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਖ਼ਤਰਾ 

ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ 2026 ਨੇ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਜੋਖਮ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ। ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਤਿ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਸਨੈਕਸ, ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਭੋਜਨ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀਆਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸ ਫੈਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਗਰ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਦਫ਼ਤਰੀ ਘੰਟੇ, ਸਕ੍ਰੀਨ-ਅਧਾਰਤ ਕੰਮ, ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।