ਕੇਂਦਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ: ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬੋਨਸ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ ₹6,908

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਬੋਨਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਯੋਗ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾਨ-ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ (Non-PLB) ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 6,908 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਬੋਨਸ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਯੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਬੋਨਸ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੋਨਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਸਬੰਧਤ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਬਜਟ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਿਹੜੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਬੋਨਸ?

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕੇਂਦਰੀ ਗਰੁੱਪ C ਦੇ ਉਹ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਬੋਨਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ (PLB) ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੈਰ-ਗਜ਼ਟਿਡ ਗਰੁੱਪ B ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਬੋਨਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।

ਯੋਗ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬੋਨਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਕਮ 6,908 ਰੁਪਏ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬੋਨਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕੀ ਹਨ ਸ਼ਰਤਾਂ?

ਬੋਨਸ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ।

- ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਮਹੀਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।

- ਆਮ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਾ 31 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਨਸ ਅਨੁਪਾਤਕ ਆਧਾਰ (Pro-rata) 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

- ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਗਣਨਾ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਾਭ

ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 31 ਮਾਰਚ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਮੈਡੀਕਲ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਗਏ ਜਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੀ ਬੋਨਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਮਹੀਨੇ ਨਿਯਮਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਿਹੜੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ (PSU) ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਬੋਨਸ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਰੇਕ ਦੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਯੋਗਤਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ 6,908 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ?

ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਔਸਤ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਜਾਂ 7,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਤੈਅ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜੀ ਰਕਮ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਰਕਮ ਨੂੰ 30.4 ਨਾਲ ਭਾਗ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਬੋਨਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਗਣਨਾ ਲਈ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖ਼ਾਹ 7,000 ਰੁਪਏ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਿਸਾਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ:

7,000 × 30 ÷ 30.4 = 6,907.89 ਰੁਪਏ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ 6,908 ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੋਨਸ ਮਿਲੇਗਾ।

ਕੈਜ਼ੂਅਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬੋਨਸ ਮਿਲੇਗਾ?

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਜ਼ੂਅਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵੀ ਬੋਨਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 6 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਜ਼ੂਅਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ 3 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਸਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 240 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।

- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 206 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ।

- ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਾਸਤੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੀ ਸੀਮਾ 1,200 ਰੁਪਏ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜੇਕਰ 1,200 ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨ ਕੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰਕਮ ਲਗਭਗ 1,184 ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖ਼ਾਹ 1,200 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਉਸੇ ਘੱਟ ਰਕਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਰੇਲਵੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਵਿਵਸਥਾ

ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਗੈਰ-ਗਜ਼ਟਿਡ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਯੋਜਨਾ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਨਾਨ-PLB ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਯੋਗ ਗਰੁੱਪ C ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਜ਼ਟਿਡ ਗਰੁੱਪ B ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਮਿਲੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੋਨਸ ਦੀ ਅਸਲ ਰਕਮ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।