ਸਾਵਧਾਨ! ਜੇਕਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ, ਕਿਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ…
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੌਡੀ ਨੂੰ ਅਲਰਟ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਇਲਾਜ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਬਣਾਉਣ, ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਘਾਟ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਥਕਾਵਟ, ਚੱਕਰ, ਸਰੀਰ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ, ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਣਝਣਾਹਟ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੈ ਸੰਕੇਤ
ਕੁਝ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਮਰੇ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਬਿਸਤਰਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ, ਤਣਾਅ, ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 5 ਭੋਜਨ
1. ਆਂਡੇ
ਆਂਡੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਆਂਡੇ ਦੀ ਜ਼ਰਦੀ ਵਿੱਚ ਬੀ12 ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮਾਸ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਪਰ ਆਂਡੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬੀ12 ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਆਂਡੇ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਖ਼ੁਰਾਕ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
2. ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਚੀਜ਼
ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕਟੋਰੀ ਦਹੀਂ ਲੈਣਾ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਸੋਇਆ ਦੁੱਧ ਖਰੀਦਣ ਸਮੇਂ ਪੈਕਟ ’ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।
3. ਮੱਛੀ
ਸੈਲਮਨ, ਟੂਨਾ ਅਤੇ ਸਾਰਡੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮੱਛੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਤਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ, ਗ੍ਰਿੱਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੱਛੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
4. ਚਿਕਨ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਜਿਗਰ
ਚਿਕਨ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਬੀ12 ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਮਾਸ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਿਕਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਸ, ਵੱਧ ਨਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਜਾਂ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
5. ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਭੋਜਨ
ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਗਨ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਭੋਜਨ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜਾਂ ਖਣਿਜ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਸੀਰੀਅਲ, ਸੋਇਆ ਦੁੱਧ, ਕੁਝ ਬ੍ਰੈੱਡ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੌਧੇ-ਆਧਾਰਿਤ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੀ12 ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਟਸ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀ12 ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਨਟਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਕਟ ’ਤੇ ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ।
ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਪਤਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦਾ ਪੱਧਰ, ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਂਚਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਬੀ12 ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਆਵੇ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਬੀ12 ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਬਿਸਤਰਾ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਜ਼ਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ ਹੈ ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਝਣਝਣਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਜਾਂ ਵੈਗਨ ਲੋਕ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਪੇਟ ਜਾਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ਾਬ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬੀ12 ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
