Global Flight disruption-ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਫਲਾਈਟਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ, ਇਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਮਚੀ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਏਅਰਬੱਸ A-320 ਫਲੀਟ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਲਈ ਗ੍ਰਾਊਂਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਤਕਨੀਕੀ ਖਾਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਇੱਕ Airbus A-320 ਉਡਾਣ ਵਿਚ ਹੋਈ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।

ਦਰਅਸਲ ਕੈਨਕਨ ਤੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ A-320 ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਮਾਂਡ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕੈਬਿਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਉਛਲ ਪਏ। ਕਈ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਟੈਂਪਾ ਡਾਇਵਰਟ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ELAC ਫਲਾਈਟ ਕੰਟਰੋਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਸਵਿਚਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਖਰਾਬੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਲਤ ਪਿੱਚ ਡਾਟਾ ਪੜ੍ਹਿਆ।

EASA ਨੇ 28 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ Emergency Airworthiness Directive ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ELAC ਕੰਪਿਊਟਰ (ਮਾਡਲ B L104) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਡਲ (B L103 ) ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਲੈਸ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਮਤ ‘ਫੇਰੀ ਫਲਾਈਟ’ ਦੀ ਹੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ A-320 ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਚਾਲਕ ਹੈ। ਲਗਭਗ 200 ਇੰਡੀਗੋ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 100-125 ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰਾਊਂਡ ‘ਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੀਮਤ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਏਅਰਬੱਸ ਏ320 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਫਲਾਈ-ਬਾਈ-ਵਾਇਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ, ELAC ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਲਗਭਗ 6,000 ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਵੇਂ ਏ320ਨਿਓ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 30-ਮਿੰਟ ਦੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ 2-3 ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।