ਕੀ ਨੇਪਾਲ ਵਰਗਾ ਹਾਦਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦੈ? 47 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਈਆਂ…ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਖਤਰਾ!

By:  Lajwinder Kaur August 27th 2026 01:05 PM -- Updated: August 27th 2026 01:09 PM

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਾਰੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਨੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਪਿਘਲਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਜੱਗ-ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 166 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ 47 ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ।

ਇਹ ਝੀਲਾਂ ਜੇਕਰ ਅਚਾਨਕ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਫਟਣ ਵਾਲੇ ਹੜ੍ਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲੋਫ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੜ੍ਹ ਪਹਾੜੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬੇਹੱਦ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

47 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਕਿਉਂ ਬਣੀਆਂ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ?

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਮਾਊਂਟੇਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 47 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਝੀਲਾਂ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 25 ਝੀਲਾਂ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਝੀਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਗਦਿਆਂ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੱਥਰਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਭੂਚਾਲ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਹਿਮਸਖਲਨ ਜਾਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗਲੋਫ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਗਲੋਫ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ। ਇਹ ਆਮ ਮੀਂਹ ਵਾਲੀ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਅਚਾਨਕ ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ, ਬਰਫ਼, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਜਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਲ, ਸੜਕਾਂ, ਘਰ, ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਤਰਨਾਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ?

ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਕੁਝ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਲੋਅਰ ਬਰੁਣ ਜਾਂ ਟੈਲੋਪੋਖਰੀ

ਥੁਲਾਗੀ ਜਾਂ ਡੋਨਾ

ਲੁਮਡਿੰਗ ਤਸੋ

ਹੋਂਗੂ-2 ਜਾਂ ਚਾਮਲਾਂਗ ਸਾਊਥ

ਤਸੋ ਰੋਲਪਾ

ਇਮਜਾ ਤਸੋ

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਾਉਣ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਹੈ।

ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਉਪਕਰਨ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ

ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰੀ ਜੋਖਮ ਦਾ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬਾਗਮਤੀ ਦਰਿਆ ਬੇਸਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ:

ਸੋਲੁਖੁੰਬੂ

ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੁੱਧ ਕੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਇਮਜਾ ਬੇਸਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਬਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਚਾਨਕ ਪਾਣੀ ਵਧਣਾ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੰਖੁਵਾਸਭਾ

ਬਰੁਣ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਦਰਿਆ ਘਾਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗਲੋਫ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੋਲਖਾ

ਤਾਮਾ ਕੋਸ਼ੀ ਦਰਿਆ ਕੋਰੀਡੋਰ ਅਤੇ ਤਸੋ ਰੋਲਪਾ ਝੀਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਦੋਲਖਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਕਿਉਂ?

ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਹੜਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਅਤੇ ਦਰਿਆਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਬਲ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉੱਪਰਲੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਦਦ ਵੀ ਭੇਜੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਾਯੂਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਦਦ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਖਤਰਾ

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਹੋਰ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਹਿਮਸਖਲਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਜਲ ਪੱਧਰ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਨ, ਸਾਇਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਨਿਕਾਸੀ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ?

ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਸਥਿਤ ਝੀਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਈ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰਕਾਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੌਸਮ ਅਪਡੇਟਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ। 47 ਖਤਰਨਾਕ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।