ਮਾਨਸੂਨ 'ਚ ਬੱਚੇ ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਮਾਪੇ ਇੰਝ ਰੱਖਣ ਸਿਹਤ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ, ਡੇਂਗੂ-ਮਲੇਰੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਓ…

ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

By:  Lajwinder Kaur July 18th 2026 04:58 PM -- Updated: July 18th 2026 05:04 PM

ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਮੀ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਖਾਂਸੀ, ਡੇਂਗੂ, ਮਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖਾਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਬੱਚੇ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਲਦੀ ਬਿਮਾਰ?

ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ (Humidity) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪਨਪਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਅਜੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੱਚੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਪੜੇ ਬਦਲੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਦੂਜੇ ਕੰਮਾਂ ਜਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖਾਸ ਧਿਆਨ

  • ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੇਰੈਂਟਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ: ਬਾਹਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬੰਦ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਫਲ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
  • ਸਾਫ ਪਾਣੀ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ, ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਫਿਲਟਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪਿਲਾਓ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪਿਲਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
  • ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖੁਆਓ। ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਬਾਸੀ ਖਾਣਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ: ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ

ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਵਰਗੇ ਮਾਰੂ ਰੋਗ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਪਾਅ ਕਰੋ:

ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ: ਘਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਗਮਲਿਆਂ, ਕੂਲਰਾਂ ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਟਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਖੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਮੱਛਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰੇ ਕੱਪੜੇ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਓ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕਦੇ ਹੋਣ। ਫੁੱਲ ਸਲੀਵਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੈਂਟਾਂ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮੱਛਰ ਨੂੰ ਭਜਾਓ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਮੱਛਰ ਭਗਾਊ ਕ੍ਰੀਮ ਜਾਂ ਪੈਚ ਲਗਾਓ।

ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਹਾਈਜੀਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਫਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਓ ਕਿ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਣ। ਜੇ ਬੱਚਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹਾ ਕੇ ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਓ।

ਨਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿੱਲੇ ਮੋਜ਼ੇ ਅਤੇ ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਰੋਕੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਨਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ:

ਵਿਟਾਮਿਨ C: ਸੰਤਰਾ, ਨਿੰਬੂ, ਆਂਵਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਵਾਲੇ ਫਲ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ: ਪਾਲਕ, ਮੇਥੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਾੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੂਰੀ ਸਫਾਈ ਰੱਖੋ।

ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।

Disclaimer: ਇਸ ਆਰਟਿਕਲ ‘ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ,ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।


© Copyright Galactic Television & Communications Pvt. Ltd. 2026. All rights reserved.