ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ! ਵਿਗੜਿਆ ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਜਟ, ਸਿੱਧਾ 70 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਪਹੁੰਚੀ ਖੰਡ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਿਆ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ…
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਡ (ਚੀਨੀ) ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ 70 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਜਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਿਠਾਸ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੜਵੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦਾ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੀ!
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੀ ਹਾਂ ਮਠਿਆਈ ਤੋਂ ਮਿਠਾਸ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਚਾਹ ਹੁਣ ਫਿੱਕੀ ਹੋ ਗਈ…ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਜਟ ਵਿਗੜ ਗਿਆ। ਜੀ ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ
ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਰਿਟੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ 70 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਖੁਦਰਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 40 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕੱਚੀ ਚੀਨੀ ਦੇ ਸ਼ੁਲਕ-ਮੁਕਤ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਸਟਾਕ ਦੀ ਹੱਦ ਵੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ 70 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਕਿਉਂ ਪਹੁੰਚੀ?
ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਪਲਬਧ ਮਾਲ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਖੰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਿਠਾਈ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਬੇਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਦ ਉਦਯੋਗ ਤੱਕ ਚੀਨੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਰੱਖੜੀ, ਨਵਰਾਤਰੇ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮਿਠਾਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਚੀਨੀ ਮਹਿੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਲੱਡੂ, ਬਰਫ਼ੀ, ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ, ਜਲੇਬੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੇਕਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਠੰਢੇ ਪੇਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਬਜਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਹੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਈ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਿਆ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਆਯਾਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕੱਚੀ ਚੀਨੀ ਦੇ ਸ਼ੁਲਕ-ਮੁਕਤ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਆਯਾਤ 21 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਸ਼ੁਲਕ-ਮੁਕਤ ਆਯਾਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕੱਚੀ ਚੀਨੀ ‘ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਆਯਾਤ ਸ਼ੁਲਕ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਚੀਨੀ ਲਿਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਵਧੇਗੀ। ਜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸੁਧਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਯਾਤ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਮਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਟਾਕ ਹੱਦ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਯਾਤ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸਟਾਕ ਲਿਮਿਟ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਬਲਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 10 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸਟਾਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇਗਾ।
ਇਹ ਹੁਕਮ 1 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 30 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਮਿਠਾਈ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਵੱਡੇ ਖਾਦ ਉਦਯੋਗ, ਥੋਕ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਟਾਕ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਸਟਾਕ ਹੱਦ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਬੇਹੱਦ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਕਮੀ ਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਮਾਖੋਰੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸਟਾਕ ਲਿਮਿਟ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬਲਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 10 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਨੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਆਯਾਤ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸੁਧਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
