ਕਤਰ ਨੇ LNG ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੱਸੀ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੱਚਾਈ, ‘5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ…’
ਕਤਰ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਸੀਈਓ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸਾਦ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਕਤਰ ਦੀ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ (LNG) ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 17 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਕਤਰ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 20 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ: ਅਲ-ਕਾਬੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਅਗਲੇ 3 ਤੋਂ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ 12.8 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੇਗਾ।
ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਖਤਰਾ: ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁਣ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।
ਢਾਂਚਾਗਤ ਨੁਕਸਾਨ: ਇਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੀਆਂ 14 ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਗੈਸ-ਟੂ-ਲਿਕਵਿਡ (GTL) ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਤਰ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਸੀਈਓ ਦਾ ਬਿਆਨ ਅਤੇ 'ਫੋਰਸ ਮੇਜਰ' ਦਾ ਐਲਾਨ
ਸਾਦ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਤਰ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।”
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼: ਇਸ ਐਲਾਨ ਕਾਰਨ ਇਟਲੀ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ (LNG) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਗਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੇਗੀ।
ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ: ਕਤਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਹਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
"ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ" - ਅਲ-ਕਾਬੀ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੈਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਲੜੀਵਾਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਰਾਸ ਲਾਫਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ: ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ (LNG) ਪਲਾਂਟ 'ਰਾਸ ਲਾਫਾਨ' 'ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਗੜ ਗਏ ਹਨ।
ਪੂਰੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਰੋਕ: ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਕਤਰ ਐਨਰਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ 'ਫੋਰਸ ਮੇਜਰ' (Force Majeure) ਯਾਨੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਮੁਸੀਬਤ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਰੋਕਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ: ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਰਨ ਗੈਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਸ ਦੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਸਰ
ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ 10 ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਕਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੱਟ ਵੱਜੀ ਹੈ।
ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ:
ਐਕਸਨਮੋਬਿਲ (ExxonMobil): ਮੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਹੜੇ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ (LNG) ਪਲਾਂਟ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ 'ਐਕਸਨਮੋਬਿਲ' ਭਾਈਵਾਲ (Partner) ਹੈ।
ਸ਼ੈੱਲ (Shell): ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਜੀ.ਟੀ.ਐਲ (GTL) ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਪਨੀ 'ਸ਼ੈੱਲ' ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।
ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ 1 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਠੱਪ ਰਹੇਗਾ।
ਐਕਸਨਮੋਬਿਲ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਪਲਾਈ
ਟੈਕਸਾਸ ਸਥਿਤ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਕੰਪਨੀ ਐਕਸਨਮੋਬਿਲ ਦੀ ਕਤਰ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:
ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ ਟ੍ਰੇਨ S4: ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਕਸਨਮੋਬਿਲ ਦੀ 34 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਟ੍ਰੇਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਟਲੀ ਦੀ 'ਐਡੀਸਨ' (Edison) ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ 'ਈ.ਡੀ.ਐਫ.ਟੀ' (EDFT) ਨੂੰ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗੀ।
ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ ਟ੍ਰੇਨ S6: ਇਸ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ 30 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ 'ਕੋਗਾਸ' (Kogas), ਈ.ਡੀ.ਐਫ.ਟੀ (EDFT) ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ 'ਸ਼ੈੱਲ' (Shell) ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।